Trí tuệ nhân tạo chỉ mất 5 giây để phát hiện miệng núi lửa mới trên sao Hỏa

  •  
  • 1.280

Trong khi các nhà khoa học của NASA cần tới 40 phút, trí tuệ nhân tạo có thể phân tích một bức ảnh bề mặt sao Hỏa chỉ trong 5 giây.

Hiện tại, để xác định các hố thiên thạch mới hình thành trên sao Hỏa, các nhà khoa học sẽ phải dành khoảng 40 phút để phân tích một bức ảnh về bề mặt hành tinh Đỏ được chụp bởi máy ảnh trên Tàu quỹ đạo trinh sát sao Hỏa (MRO) của NASA.

Các hố thiên thạch trên sao Hỏa.
Các hố thiên thạch trên sao Hỏa.

Nếu một nhà khoa học phát hiện ra các dấu hiệu của miệng núi lửa trong những hình ảnh đó thì điều đó phải được xác nhận bằng cách sử dụng một bức ảnh có độ phân giải cao hơn được chụp bởi một thiết bị MRO khác.

Phương pháp phát hiện các miệng núi lửa mới trên sao Hỏa này giúp dễ dàng xác định ngày gần đúng cho thời điểm hình thành của chúng. Ví dụ, nếu một miệng núi lửa không có trong ảnh từ tháng 4 năm 2016 nhưng nằm trong một bức ảnh từ tháng 6 năm 2018, thì các nhà khoa học biết rằng nó phải có hình thành vào khoảng thời gian đó.

Bằng cách nghiên cứu đặc điểm của các miệng núi lửa mà họ biết tuổi, các nhà khoa học sau đó có thể ước tính tuổi của những miệng núi lửa lớn hơn.

Thông tin này có thể nâng cao hiểu biết của các nhà khoa học về lịch sử của sao Hỏa và giúp lập kế hoạch cho các sứ mệnh mới tới hành tinh Đỏ.

MRO đã chụp ảnh bề mặt hành tinh Đỏ được 15 năm và trong thời gian đó, nó đã chụp được 112.000 bức ảnh có độ phân giải thấp hơn, với mỗi bức ảnh bao phủ hàng trăm dặm bề mặt sao Hỏa.

Nhằm giải phóng cho các nhà khoa học khỏi gánh nặng phân tích thủ công tất cả những bức ảnh đó, các nhà nghiên cứu đã đào tạo một thuật toán để quét các hình ảnh giống nhau để tìm dấu hiệu của các miệng núi lửa mới trên hành tinh này. Vấn đề đáng nói lvà nó chỉ cần khoảng 5 giây cho mỗi bức ảnh.

Bên cạnh đó, để đào tạo trí tuệ nhân tạo (AI) phân tích hình ảnh của họ để phát hiện các miệng núi lửa mới trên sao Hỏa, các nhà nghiên cứu đã bắt đầu bằng cách cung cấp cho nó gần 7.000 hình ảnh từ máy ảnh chụp lại. Một số miệng núi lửa mới nổi bật được xác nhận bởi camera quỹ đạo High Resolution Imaging Experience (HiRISE), còn những miệng núi lửa khác thì không.

AI có thể giúp các nhà khoa học xác định nhiều miệng núi lửa hơn trên sao Hỏa
AI có thể giúp các nhà khoa học xác định nhiều miệng núi lửa hơn trên sao Hỏa.

Sau khi đào tạo, bước tiếp theo là cho phép thuật toán phân tích tất cả các hình ảnh của máy ảnh chụp lại được. Để tăng tốc độ, các nhà nghiên cứu đã chạy AI trên một cụm siêu máy tính tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA (JPL).

"Sẽ không thể xử lý hơn 112.000 hình ảnh trong một khoảng thời gian hợp lý mà không phân phối công việc trên nhiều máy tính. Chiến lược là chia nhỏ vấn đề thành nhiều phần nhỏ hơn để có thể giải quyết song song", các nhà khoa học cho biết.

Với sức mạnh của tất cả các máy tính đó cộng lại, AI có thể quét một hình ảnh chỉ trong vòng 5 giây. Nếu nó phát hiện thứ gì đó trông giống như một miệng núi lửa mới thì các nhà khoa học của NASA có thể tự mình kiểm tra bằng cách sử dụng HiRISE.

NASA xác nhận rằng, AI đã phát hiện ra miệng núi lửa mới đầu tiên trên sao Hỏa và cho đến nay, nó đã giúp các nhà khoa học phát hiện ra hàng chục tác động mới.

Nhà khoa học máy tính Kiri Wagstaf của JPL nói: "Dữ liệu luôn ở đó, vấn đề chỉ là chúng ta chưa tự mình nhìn thấy".

Trong tương lai, AI có thể giúp các nhà khoa học xác định nhiều miệng núi lửa hơn trên sao Hỏa, có khả năng trong vòng vài tuần sau khi chúng hình thành hoặc thậm chí là miệng núi lửa trên các hành tinh khác.

Ingrid Daubar, một nhà khoa học hành tinh, người đã giúp tạo ra AI, nói thêm: "Khả năng sử dụng học máy để thực sự đi sâu vào các tập dữ liệu lớn và tìm thấy những thứ mà chúng ta sẽ không tìm thấy thực sự thú vị. Điều này chỉ mới bắt đầu. Chúng tôi mong muốn tìm thấy nhiều hơn nữa trong tương lai".

Cập nhật: 03/09/2021 Theo Dân Trí
  • 1.280

Theo dõi cộng đồng KhoaHoc.tv trên facebook